พบพืชชนิดใหม่ของโลก สังกรณีเงิน และพืชรายงานใหม่ในไทย ช่อมรกต

ทีมนักวิจัยไทยจากมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประสบความสำเร็จครั้งสำคัญในการศึกษาวิจัยด้านอนุกรมวิธานพืช โดยการค้นพบ “สังกรณีเงิน” พืชชนิดใหม่ของโลก (New species) ที่จังหวัดตาก และ “ช่อมรกต” พืชที่มีการรายงานการค้นพบเป็นครั้งแรกในประเทศไทย (New record) ที่จังหวัดอุบลราชธานี

ผลงานของ 2 นักวิจัย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ช่อทิพย์ กัณฑโชติ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และ ศาสตราจารย์ ดร.ประนอม จันทรโณทัย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งใช้เวลาลงพื้นที่สำรวจและศึกษาวิจัยทางพฤกษศาสตร์อย่างเข้มข้นตลอดระยะเวลากว่า 3 ปี โดยได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ Thai Forest Bulletin (Botany) ฉบับปี ค.ศ.2026 (ปีที่ 54 ฉบับที่ 2 หน้า 64–75) และผลงานวิจัยได้บันทึกไว้ในฐานข้อมูลสากลด้านพฤกษศาสตร์ของโลก รายละเอียดการค้นพบพืชทั้ง 2 ชนิด ดังนี้ 

พืชชนิดใหม่ของโลก “สังกรณีเงิน” (Lepidagathis argentea Kantachot & Chantar.) ค้นพบการกระจายพันธุ์ในป่าเบญจพรรณบนหินปูนและบริเวณริมลำธาร ในพื้นที่ อ.ท่าสองยาง จ.ตาก โดยคำระบุชนิด “argentea” หมายความถึง การมีขนสีขาววาวเป็นสีเงิน ปกคลุมทั่วใบประดับซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจน ดังนั้นจึงเป็นที่มาของชื่อสามัญในภาษาไทยว่า “สังกรณีเงิน” 

พืชรายงานใหม่ในประเทศไทย “ช่อมรกต” (Lepidagathis thorelii Benoist) แต่เดิมพืชชนิดนี้มีรายงานการค้นพบเฉพาะในประเทศเวียดนามมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1911 ทีมนักวิจัยลงพื้นที่สำรวจ พบว่ามีการกระจายพันธุ์อยู่ในป่าดิบแล้งและป่าผลัดใบ บริเวณพื้นที่ อ.นาจะหลวย อ.น้ำยืน และ อ.บุณฑริก (ครอบคลุมพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูจองนายอย และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม) จ.อุบลราชธานี ลักษณะเด่น คือ มีใบเรียงเป็นกระจุกเกือบติดโคนต้นหรือแผ่ติดพื้นดิน ช่อดอกตั้งตรง และมีใบประดับสีเขียวอ่อนถึงเขียวเข้มรูปไข่กลับหรือรูปกลมสวยงาม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ช่อทิพย์ กัณฑโชติ เปิดเผยถึงกระบวนการทำงานว่า การยืนยันว่าเป็นพืชชนิดใหม่ของโลกนั้น ทีมวิจัยต้องนำตัวอย่างพืชที่พบไปเทียบเคียงกับฐานข้อมูลระดับโลกและตัวอย่างในพิพิธภัณฑ์พืชทั้งในและต่างประเทศอย่างละเอียด เพื่อตรวจสอบลักษณะทางวิทยาศาสตร์ในห้องปฏิบัติการให้แน่ชัด ก่อนจะดำเนินการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์และตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ

ทั้งนี้ พื้นที่จังหวัดอุบลราชธานีถือเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงมาก จึงมีโอกาสค้นพบสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ของโลกและรายงานใหม่ในไทยอย่างต่อเนื่อง ความสำเร็จของโครงการศึกษาวิจัยในครั้งนี้ ได้รับทุนสนับสนุนจาก Carlsberg Foundation ประเทศเดนมาร์ก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ โครงการพรรณพฤกษชาติแห่งประเทศไทย (Flora of Thailand) ร่วมกับ ศูนย์ความเป็นเลิศด้านความหลากหลายทางชีวภาพ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นับเป็นอีกหนึ่งความภูมิใจของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี การค้นพบครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นก้าวสำคัญทางวิชาการที่พิสูจน์ให้เห็นถึงศักยภาพและความเชี่ยวชาญของนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี บนเวทีระดับสากล แต่ยังสะท้อนถึงความสมบูรณ์และมรดกทางธรรมชาติอันล้ำค่าของจังหวัดอุบลราชธานีและประเทศไทย ที่พร้อมให้นักวิชาการไทยมุ่งมั่นสำรวจ วิจัย และร่วมกันปกป้องรักษาเพื่อความยั่งยืนต่อไป 

สื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี / ข่าว